Việt Nam đạt tiến bộ lớn trong hòa nhập tài chính số

 
Ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy nhanh tiếp cận vốn và tăng cường kết nối xuyên biên giới.
Hệ sinh thái tài chính số của đất nước được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và mở rộng tiếp cận tài chính.
Tại Hội thảo “Thúc đẩy công nghệ số - Mở rộng tiếp cận tài chính” được tổ chức ngày 29 tháng 10 tại Thành phố Hồ Chí Minh bởi Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), phối hợp với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và được hỗ trợ bởi Chính phủ Úc và Ban Thư ký Nhà nước Thụy Sĩ về Vấn đề Kinh tế (SECO), các cơ quan quản lý, chuyên gia tài chính và các nhà đổi mới từ khắp khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã tụ họp để thảo luận về cách công nghệ có thể thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hòa nhập tài chính.
Việt Nam đẩy mạnh tài chính số
Theo Global Findex 2025 của Nhóm Ngân hàng Thế giới, hơn 70% người trưởng thành Việt Nam hiện có tài khoản tài chính, với 62% tích cực sử dụng thanh toán số. Với độ phủ sóng internet đạt 80% dân số, tiềm năng mở rộng dịch vụ tài chính toàn diện là rất lớn.
Hệ sinh thái tài chính số của Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng, được hỗ trợ bởi Chiến lược Quốc gia về Hòa nhập Tài chính và nghị định sandbox fintech mới cho phép các ngân hàng và công ty khởi nghiệp fintech thử nghiệm các giải pháp đổi mới trong môi trường được kiểm soát.
"Khi Việt Nam tiến gần hơn đến việc ra mắt một trung tâm tài chính quốc tế vào cuối năm nay, một hệ sinh thái tài chính hiện đại, đáng tin cậy và kết nối toàn cầu sẽ là thiết yếu," ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết. "Tài chính số nằm ở trung tâm của tầm nhìn này, cho phép giao dịch an toàn, mở rộng tiếp cận vốn và tăng cường kết nối xuyên biên giới. Bằng cách thúc đẩy đổi mới có trách nhiệm và phù hợp với các tiêu chuẩn toàn cầu, Việt Nam có thể nổi lên như một trung tâm khu vực cạnh tranh, nơi tài chính số thúc đẩy tăng trưởng bền vững và hòa nhập tài chính."
Các chuyên gia trong ngành nhấn mạnh rằng các công cụ tiên tiến như chấm điểm tín dụng dựa trên AI, mô hình dữ liệu thay thế, ngân hàng mở và tích hợp ID số sẽ là chìa khóa để cải thiện tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nâng cao quản lý rủi ro và mở ra thị trường mới. Một hệ sinh thái tài chính số mạnh mẽ, họ lưu ý, sẽ không chỉ thúc đẩy mở rộng SME và thu hút đầu tư nước ngoài mà còn tăng năng suất trong sản xuất và xuất khẩu thông qua hiệu quả cao hơn và chi phí giao dịch thấp hơn.
"Tài chính số không chỉ là động lực của đổi mới - mà còn là yếu tố hỗ trợ chính cho chuyển đổi kinh tế rộng lớn hơn," ông Thomas Jacobs, Giám đốc vùng IFC tại Việt Nam, Campuchia và Lào cho biết. "Với sự kết hợp đúng đắn giữa công nghệ, quy định hợp lý và đầu tư có mục tiêu, Việt Nam có thể thúc đẩy một khu vực fintech sôi động, tăng cường năng lực cạnh tranh, hỗ trợ tinh thần kinh doanh, tạo việc làm chất lượng và đảm bảo tiếp cận tài chính cho tất cả."
Vai trò dẫn đầu của Việt Nam trong khu vực Mekong rõ ràng khi đất nước tiến hành thí điểm ngân hàng mở, sandbox fintech và tích hợp ID số quốc gia, đặt nền tảng cho một tương lai tài chính an toàn và toàn diện. Việt Nam tham gia phong trào khu vực cùng với Singapore, Úc và Philippines đang tiên phong trong tài chính mở và sử dụng dữ liệu có trách nhiệm để xây dựng các nền kinh tế số kết nối, kiên cường.
Hòa nhập tài chính và sức khỏe tài chính
Trong phiên thảo luận, ông Chu Khánh Lân,  Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê - Ổn định tiền tệ và tài chính thuộc NHNN, khẳng định rằng chính phủ vẫn kiên định cam kết với phát triển toàn diện, đảm bảo rằng "không ai bị bỏ lại phía sau" trong tất cả các chính sách kinh tế - xã hội.
Theo ông Lân, ngay cả trước khi ban hành Chiến lược Quốc gia về Hòa nhập Tài chính, ngành ngân hàng đã triển khai một số sáng kiến để mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính. Sau năm năm thực hiện, chiến lược đã đạt được tiến bộ đáng kể trong ba lĩnh vực chính.
Thứ nhất, Việt Nam đã phát triển khung pháp lý khá toàn diện cho các sản phẩm và dịch vụ tài chính ngân hàng, với các luật chính như Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Phòng chống rửa tiền và cơ chế sandbox quy định mới được giới thiệu cho lĩnh vực tài chính.
Thứ hai, mạng lưới tài chính đã mở rộng đáng kể, đưa dịch vụ ngân hàng đến gần hơn với người dân thông qua các ngân hàng thương mại, quỹ tín dụng nhân dân và các tổ chức tài chính vi mô.
Thứ ba, NHNN đã tập trung hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương - bao gồm phụ nữ, người có thu nhập thấp và cư dân ở vùng nông thôn hoặc vùng xa - bằng cách thúc đẩy công nghệ số trong hòa nhập tài chính.
Sau năm năm, Việt Nam đã ghi nhận những kết quả đáng chú ý: thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng hơn 62% mỗi năm, trong khi tín dụng cho nông nghiệp và phát triển nông thôn chiếm khoảng 20% tổng dư nợ.
"Đây là những kết quả đáng khích lệ," ông Lân nhấn mạnh. "Tuy nhiên, những thách thức vẫn còn trong việc mở rộng dịch vụ tài chính đến các vùng xa xôi. Các cuộc thảo luận về công nghệ số cho hòa nhập tài chính được tổ chức hôm nay sẽ giúp Việt Nam tiến gần hơn đến việc giải quyết vấn đề này trong những năm tới."
Ngoài ra, ông Shehryar Ali Shah, Trưởng Văn phòng IFC tại Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ với VnEconomy/Vietnam Economic Times rằng hòa nhập tài chính có nghĩa là có quyền truy cập vào tài khoản ngân hàng, nhưng sức khỏe tài chính mới là mục tiêu cuối cùng. "Nếu số dư ngân hàng của bạn bằng 0 vào cuối tháng, thì có tài khoản cũng không giúp ích được nhiều," ông nói. "Câu hỏi là: các ngân hàng đang làm gì cho những khách hàng này? Chủ tài khoản có thể vay, tiết kiệm hoặc có khả năng chi trả cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe hoặc giải trí tốt hơn không?"

Ông Shehryar Ali Shah, Trưởng Văn phòng IFC tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Tổ chức Tài chính Quốc tế)

Từ kinh nghiệm của ông ở Singapore, ông nói thêm rằng khoảng cách thu nhập vẫn là một thách thức ngay cả trong các nền kinh tế phát triển cao. Trong khi đó tại Việt Nam, trở ngại chính đối với sức khỏe tài chính nằm nhiều hơn ở phía cung của dịch vụ tài chính, trong khi nhu cầu mạnh và nền tảng số đã sẵn sàng. "Từ AI đến phân tích dữ liệu, nhân tài Việt Nam là đặc biệt," ông nói. "Dù ở các thị trấn ven biển hay đồn điền cà phê và chè, mọi người đều có điện thoại thông minh. Cơ sở hạ tầng đã sẵn sàng."
Ông Shah cũng khen ngợi các sáng kiến từ Chính phủ Việt Nam như định danh điện tử (VNeID) và sandbox fintech, gọi đó là những bước quan trọng hướng tới xây dựng một hệ sinh thái tài chính số hiện đại.
"Thách thức tiếp theo là giúp mọi người sử dụng hiệu quả tài khoản của họ để tiết kiệm, vay và đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực sáng tạo như nội dung số, phim ảnh và thời trang," ông tiếp tục. "Điều này sẽ thúc đẩy có ý nghĩa tinh thần kinh doanh trong nhóm dân số trẻ, bao gồm những người tạo nội dung và nghệ sĩ, đồng thời củng cố việc tạo việc làm trong các ngành sáng tạo khi chúng tiếp tục tăng trưởng và đa dạng hóa. Đó là nơi IFC hướng tới tạo ra tác động. Khi Việt Nam phấn đấu trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, việc cải thiện sức khỏe tài chính của người dân phải là ưu tiên hàng đầu."
Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới, là tổ chức phát triển toàn cầu lớn nhất tập trung vào khu vực tư nhân ở các thị trường mới nổi. Trong năm tài chính 2025, tổ chức đã cam kết kỷ lục 71,7 tỷ USD cho các công ty tư nhân và tổ chức tài chính ở các nước đang phát triển, tận dụng vốn tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng bền vững và tạo cơ hội cho tất cả.

Nguồn: https://en.vneconomy.vn/vietnam-making-major-progress-in-digital-financial-inclusion.htm?utm_source=chatgpt.com